Zelfzorg

Belang van goede mondverzorging bij emotionele stress

Een minder bekende, maar belangrijke manifestatie van stress is de impact op onze mondgezondheid. Problemen zoals tandenknarsen, kaakpijn, tandvleesproblemen en zelfs verhoogde gevoeligheid van de tanden komen vaak voor bij emotionele druk. Daarom is een goede mondverzorging heel belangrijk. In dit artikel licht ik het belang van goede mondverzorging bij emotionele stress verder toe.

De impact van emotionele stress op mondgezondheid

Emotionele stress kan zich op meerdere manieren uiten in de mond:

Tandvleesproblemen
Er zijn aanwijzingen dat chronische stress het immuunsysteem onderdrukt, waardoor het lichaam minder goed in staat is om ontstekingen te bestrijden. Dit vergroot het risico op tandvleesproblemen zoals gingivitis en parodontitis. (1)(2)(3)(4)(5)
Pijn en spanning in de kaak
Veel mensen spannen onbewust hun kaak aan tijdens stressvolle periodes, wat kan leiden tot temporomandibulaire dysfunctie (TMD). Dit uit zich in kaakpijn, stijfheid en soms zelfs hoofdpijn of oorpijn. Emotionele stress, zoals het vasthouden van onverwerkte gevoelens, kan deze klachten versterken.
Tandenknarsen en gebitsslijtage
Tandenknarsen (bruxisme) is een veelvoorkomend symptoom van stress. Dit kan leiden tot pijn in de kaak, tandbeschadiging en gebitsslijtage. Gelukkig zijn er oplossingen, zoals speciale beschermingsbitjes die ’s nachts gedragen kunnen worden om het gebit te beschermen tegen schade door knarsen. Deze bitjes helpen de druk te verdelen en voorkomen dat de tanden door constante wrijving slijten of breken. Ze kunnen een belangrijke rol spelen in het behoud van de mondgezondheid bij mensen die regelmatig knarsen.
Verhoogde gevoeligheid van tanden
Langdurige stress kan leiden tot veranderingen in de bloedtoevoer naar het tandvlees en het tandweefsel, wat resulteert in verhoogde gevoeligheid van de tanden. Dit maakt eten en drinken ongemakkelijk, vooral bij hete, koude of zoete voedingsmiddelen.
Ongezonde copingmechanismen
Emotionele stress kan mensen ertoe aanzetten om ongezonde gewoonten te ontwikkelen, zoals roken, overmatig alcoholgebruik of het consumeren van suikerhoudende voedingsmiddelen. Deze gewoonten verergeren mondproblemen zoals tandbederf, verkleuring en tandvleesontsteking en hebben daarnaast ook een negatieve invloed op de algehele gezondheid.

Invloed van stress op smaak

Stress kan een verrassend grote invloed hebben op onze geur- en smaakbeleving. Deze aspecten zijn natuurlijk nauw verbonden met de gezondheid van onze mond. Een slechte mondgezondheid, bijvoorbeeld veroorzaakt door tandvleesontstekingen of een droge mond, kan leiden tot een verminderde smaakwaarneming en zelfs tot een slechte adem.

Een droge mond, vaak het gevolg van stress of bepaalde medicijnen, vermindert de speekselproductie. Speeksel speelt een cruciale rol bij het neutraliseren van zuren en het wegspoelen van voedselresten, wat niet alleen essentieel is voor de mondgezondheid, maar ook voor een normale smaakervaring. Zonder voldoende speeksel kunnen smaken afgevlakt of onaangenaam worden waargenomen, wat de eetlust negatief beïnvloedt. (6)(7)

Emotionele blokkades en mondgezondheid

Emotionele stress wordt vaak verergerd door het niet uiten van gevoelens of het vermijden van gesprekken over traumatische ervaringen. Dit kan zich fysiek manifesteren in het keel- en kaakgebied. Vanuit oosterse zienswijzen wordt dit vaak toegeschreven aan een blokkade in het keelchakra, dat verantwoordelijk is voor communicatie en zelfexpressie. (8)

Het inhouden en onderdrukken van emoties kan leiden tot spanning in de kaak, tandenknarsen, tandbederf en een beklemmend gevoel in de keel. Het openen van dit energiecentrum door te praten, schrijven of zelfs zingen kan helpen om zowel fysieke als emotionele spanningen los te laten.

Hoe werk je aan betere mondgezondheid?

Creëer een vaste routine
Zorg voor een consistente mondverzorging, zoals tweemaal daags tandenpoetsen en regelmatig flossen. Het behouden van een routine biedt structuur en controle, wat kan helpen om stress te verminderen.
Ontspanningsoefeningen
Mindfulness, ademhalingstechnieken, mond-fysiotherapie of yoga kunnen helpen om spanning in het kaakgebied en de mond te verminderen. Ontspanningsoefeningen bevorderen niet alleen de fysieke ontspanning, maar ondersteunen ook het emotionele welzijn. Daarnaast is het belangrijk om specifiek aandacht te besteden aan de kaakspieren, bijvoorbeeld door middel van een kaakmassage of door bewust te ontspannen tijdens stressvolle momenten.
Stimuleer emotionele expressie
Schrijven, zingen of praten met een vertrouwd persoon kan helpen om ingehouden emoties te verwerken en de lichamelijke spanningen te verlichten die door stress zijn veroorzaakt. Het geven van ruimte aan je gevoelens helpt om emotionele blokkades op te heffen, wat ook verlichting kan bieden in het kaak- en keelgebied.
Gezonde gewoonten
Vermijd schadelijke copingmechanismen zoals roken, overmatig alcoholgebruik of het eten van suikerhoudende snacks. Kies voor gezonde voeding en drink voldoende water om de mondgezondheid te ondersteunen. Het verbeteren van je voedingspatroon ondersteunt niet alleen je lichaam, maar helpt ook om de negatieve gevolgen van stress op je mondgezondheid te verminderen.
Regelmatige tandheelkundige controles
Bezoek de tandarts regelmatig, vooral als stress invloed heeft op je mondgezondheid. Vroegtijdige signalering van problemen kan verdere schade voorkomen en bijdragen aan een gezonde mond.

Mondverzorging als een stap naar zelfzorg

Het belang van goede mondverzorging bij emotionele stress kan een eerste stap zijn voor vrouwen met C-PTSS naar zelfzorg en herstel. Onderschat de impact van deze stap niet. Zorg dragen voor je mondgezondheid is namelijk niet alleen een fysieke handeling, maar ook een manier om jezelf prioriteit te geven en je eigenwaarde te versterken.

Referenties

Vond je dit een leuk artikel? Deel het!

Nathalie Koopmans